I) Makaleyi gözden geçirme nasıl olmalı?
a)Referans (yazar,başlık,dergi,araştırmanın
konusu)
b)Giriş (Genel bilgiler hakkında kısa geçmiş)
c)Hipotez (Tam ve açık olarak çalışmanın amacı)
d)Metod (Deneysel dizaynı kısa olmalı)
1) Çalışmanın tipi
2) Özneler (Örnek populasyon ve sayısı)
3) Çalışma grubu için kabul edilen ve edilmeyen kriterler
4) Kontroller
5) Örnek populasyonun tanımlanabilir değişkenleri
6) Ölçülebilen ve analiz edilen sonuç değişkenler
7) Kullanılan ölçüm tipleri
e) İstatistik analiz (analiz metodları,kabul edilen önem dereceleri
özet olmalı)
f) Sonuçlar (Elde edilen değişkenlerin analiz ve yorumu bu
sunumun en önemli parçasıdır)
g) Karar (Verilen bilgi ve hipoteze göre çalışmanın önemi
ve bunlara göre çalışmanın değerlendirilmesi)
h) Tartışma (Literatur tartışması ve bu çalışmanın
tıp literatürüne katkıları)
II) Medikal rapor kliniği için taslak
a) Hedef ya da hipotez
1) Hangi sorulara cevap verilmiş
? (Çalışmanın amacı)
2) Araştırmacılar sonuçlarını hangi populasyon
üzerine uygulamayı tasarlıyor?
b) Araştırmanın dizaynı
1) Çalışma bir deney mi,planlı
gözlem mi ya da verilerin retrospektif incelenmesi mi?
2) Örneklem seçilirken hata yapma şansı var mı?
3) Kontrol grubunun özelliği ne?
c) Gözlemler
1) Kullamlan terimlerin, açık tammlamaları
var mı? (Teşhis kriterleri, yapılan ölçümler, elde edilen veriler
gibi)
2) Kullamlan sınıflandırma ya da ölçüm metodu bütün ömeklem
için sabit ve araştırmacının amacına uygun mu?
3) Gözlemler güvenilir ve tekrarlanabilir mi?
d) Sonuçların sunumu
1) Sonuçlar anlaşılır
ve objektif sunuluyor mu ve okuyucuya hüküm vermeye yetecek yeterli ayrıntı
var mı?
2) Sonuçlar kendi içinde tam mı? (Tablolar birbirleriyle uyuyor
mu?)
e) Analiz
1) Sonuçlar istatistiksel analiz değerleri
mi? Eğer öyle ise kullanılan analiz metodu eldeki verilerin yapısına
uygun bir yöntem mi?
2) Analiz yapılışı ve yorumu doğru mu?
3) Bulunan önemli farkların kaynağın grup seçimindeki
farklılıktan olup olmadığını araştıran
yeterli analiz yapıldı mı? (Yaş, cins, klinik özellik ve
diğer değişkenleri içine alır.)
f) Sonuçlar
1) Verilerle uyuşan sonuçlar
2) Verilerle uyuşmayan sonuçlar
3) Bulunan sonuçlar araştıranların çıkış
sorularını cevaplıyor mu?
g) Yapıcı tavsiyeler
Çalışma başarıya
ulaşmamışsa sorulara cevap verebilecek ve uygun bilgileri sağlayan
yeni bir deney dizaynı tavsiye edilebilir.
III) Tıp literatüründe yapılan
hatalar
Hatalar en çoktan en aza doğru dizilmiştir;
-Yeterli ömeklem üzerinde denenmeden sonuçlar populasyona
uyarlanır;
-Uygun ve gerekli istatistiksel testler kullanılmamış;
-Varolan problemleri çözecek çalışma dizaynı yapılmamış;
-Küçük gruplardan alınan yanlış sonuçlara fazla güvenme;
-İstatistiksel tekniklerin yanlış kullanılması;
-Kullanılan testin anlattığı birşey yok (Anlamlı
sonuç vermemiş);
-Kontrol grubu eksik;
-Verilerin uygunsuz manipulasyonu;
-Tablo ve bölümlerin atlanması;
-Öznellik olmadan duyarlı ölçüm yapmak
-Analizler uygun olduğu halde uygunsuz sonuçlarda bulunmak.
Kaynak: Thurnau GR,Fishburne
JI
Format of obstetrics and gynecology journal club and four years experience (Am.
Journ of obstetrics and gynecology 1989 160:313-6)